نقش فن در تهویه مطبوع
نقش فن در تهویه مطبوع

ادوات متعددی در سیستم های تهویه مطبوع به عنوان ادوات کمکی کاربرد دارند که گرچه کمتر مورد توجه قرار می گیرند، اما حضور آنها برای کارکرد دستگاه ها حیاتی است. یکی از این ادوات فن است که به عنوان عامل انتقال دهنده هوا و تولیدکننده جریان در سامانه های مختلف به کار می رود. فنها گرچه به صورت جداگانه نیز خرید و فروش می شوند، به خودی خود سیستم تهویه به حساب نمی آیند و معمولاً جزئی از سیستم های بزرگ هستند. کاربرد آنها در موقعیت هایی است که نیازمند تغییر دما، رطوبت، پاکیزگی و سرعت جریان هوا پیش از ورود آن به یک محیط یا تغییر این ویژگی ها در هوای یک محیط باشیم. وظیفه تغییرات این مشخصات بر عهده تجهیزات دیگر مانند کویل های سرد و گرم، فیلترها، سنسورها، کنترلرها و مدارهای عملیاتی مبرد مانند اواپراتورهاست و فن وظیفه به حرکت درآوردن هوا برای ایجاد این تغییرات را بر عهده دارد. سیستم های بزرگ، به خصوص در انبارها، بیمارستان ها، کارگاه ها و کارخانه ها که بهره گیری از هواساز، ایر واشر و زنت معمول است، اغلب در تعداد بالا از این محصول استفاده می کنند.
در این مطلب به بررسی ویژگی های کاری و علت اهمیت این محصول در سیستم های تهویه می پردازیم. با ما همراه باشید.

فهرست مطالب:

  1. انواع فن در دستگاه های تهویه مطبوع
  2. کاربرد فن در تجهیزات تهویه مطبوع

انواع فن در سیستم های تهویه مطبوع

بسته به کاربرد، این محصولات دارای دو دسته مکنده (مشهور به اگزاست) و دمنده (مشهور به ساپلای) هستند. هر دو نوع برای تازه کردن هوا در محیط های گوناگون کاربرد دارند، اما مدل های مکنده بیشتر برای استخراج هوای آلوده در فضاهایی مانند سرویس های بهداشتی و انبارهای نگهداری مواد شیمیایی به کار می روند، در حلی که مدل های دمنده هوای تصفیه شده را به فضاهای خاصی مانند بیمارستان ها وارد می کنند.
دسته بندی دیگر، ساختار عملکرد است. از این نظر دو گروه متفاوت داریم:

  • سانتریفیوژ
  • آکسیال

آکسیال ها از یک موتور محرک با اتصال مستقیم استفاده می کنند و اکثراً دارای پروانه های فلزی یا پلاستیکی هستند. گاهی به صورت روباز و گاهی به صورت سقفی برای جابه جایی هوا به کار می روند که پنکه ها مهمترین نمونه های آنها در این حالت هستند. نمونه های کانالی مورد استفاده بین کانال ها نیز اغلب از این نوع هستند.
فن های سانتریفیوژ به کمک نیروی گریز از مرکز کار می کنند. در این نمونه ها گردش پروانه نیروی گریز از مرکزی ایجاد می کند که هوا را با سرعت به جریان درمی آورد. بسته به اینکه با پروانه های واگرا یا همگرا روبرو باشید، می توانید از آنها برای تغییر فشار هوا و دمیدن یا کیدن هوا بهره برداری نمود.

کاربرد فن ها در سیستم های تهویه مطبوع

کاربرد فن ها در سیستم های تهویه مطبوع

فن‌ها قلب سیستم های تهویه هوا هستند و حذف آنها عملاً کارکرد این سامانه ها را با مشکل جدی روبرو می کند. هوا باید به جریان دربیاید تا دستگاه بتواند تغییرات مد نظر خود را بر روی آن اعمال کند و این جریان یافتن بر عهده فن‌ها قرار می گیرد. به طور کلی به چند دلیل نمی توان حضور این ابزار را در سیستم نادیده گرفت:

  1.  عمده تهویه های خانگی بدون آنها نمی توانند کار کنند. کولرهای گازی باید هوا را به مجاورت اواپراتور بیاورند تا بتوانند آن را خنک کنند و این فرآیند بدون این ادوات ناممکن است.
  2. عمده سیستم های مورد استفاده در محیط های صنعتی و بیمارستان ها نیاز دارند که برای اتاق ها و فضاهای مختلف رطوبت ها، دماها و شرایط کیفی متفاوتی به وجود بیاورند. برای مثال در یک بیمارستان بخش مراقبت های ویژه، اتاق های بیماران عمومی و انبار نگهداری مواد دارویی نیازمند شرایط بسیار گوناگونی هستند. این تفاوت ها را به کمک فن‌ها می توان به وجود آورد و کنترل نمود.
  3. در فضاهایی مانند انبارها و سرویس های بهداشتی با آلودگی، عوامل بیماری زا، بوی نامطبوع و حتی مواد سمی معلق در هوای محیط مواجه می شویم. اگر هوای داخل این محیط ها تخلیه نشود، عملاً نمی توان از آنها استفاده صحیحی نمود و راه حل در این وضعیت بهره گیری از این تجهیزات است.
  4.  رطوبت در مقادیر بسیار بالا یا بسیار پایین می تواند عملکرد تنظیم دما را تحت تأثیر قرار دهد. در سیستم های بزرگ مانند هواساز نیاز به یک ابزار در ابعاد کوچک است که بتواند این ویژگی را تحت کنترل داشته باشد. پس در اینجا هم نیاز به این محصول حس می شود.

همان طور که مشاهده می کنید، حضور این ادوات برای تنظیم هوای محیط های مختلف حیاتی است. دلایل متعددی برای اثبات اهمیت آنها وجود دارد و همان طور که گفتیم، آنها به عنوان قلب سیستم های تهویه مطبوع به شمار می روند. بدون قلب، سامانه قادر نیست به حیات خود ادامه دهد. پس همواره باید حضور آنها را در نظر گرفته و در صورت خرابی در اسرع وقت اقدام به تعمیرشان نمایید.